(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 287

॥ శ్రీః ॥
3.287. అధ్యాయః 287
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
విభీషణహనుమద్భ్యాం ప్రహస్తధూంరాక్షవధశ్రవణనిర్విణ్ణేన రావణేన యుద్ధాయ కుంభకర్ణప్రేషణం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

మార్కండేయ ఉవాచ। 3-287-0x(2712)(26995)
తతః ప్రహస్తః సహసా సమభ్యేత్య విభీషణం।
గదయా తాడయామాస వినద్య రణకర్కశం ॥ 3-287-1(26996)
స తయాఽభిహతో ధీమాన్గదయా భీమవేగయా।
నాకంపత మహాబాహుర్హిమవానివ సుస్థిరః ॥ 3-287-2(26997)
తతః ప్రగృహ్యవిపులాం శతఘంటాం విభీషణః।
అనుమంత్ర్య మహాశక్తిం చిక్షేపాస్ శిరః ప్రతి ॥ 3-287-3(26998)
పతంత్యా స తయా వేగాద్రాక్షసోఽశనివేగయా।
హృతోత్తామంగో దదృశే వాతరుగ్ణ ఇవ ద్రుమః ॥ 3-287-4(26999)
తం దృష్ట్వా నిహతం సంఖ్యే ప్రహస్తం క్షణదాచరం।
అభిదుద్రావ ధూంరాక్షో వేగేన మహతా కపీన్ ॥ 3-287-5(27000)
తస్ మేఘోపమం సైన్యమాపతద్భీమదర్శనం।
దృష్ట్వైవ సహసా దీర్ణా రణే వానరపుంగవాః ॥ 3-287-6(27001)
తతస్తాన్సహసా దీర్ణాందృష్ట్వా వానరపుంగవాన్।
నిర్యయౌ కపిశార్దూలో హనూమాన్మారుతాత్మజః ॥ 3-287-7(27002)
తం దృష్ట్వాఽవస్థితం సంఖ్యే హరయః పవనాత్మజం।
మహత్యా త్వరయా రాజత్సంన్యవర్తంత సర్వశః ॥ 3-287-8(27003)
తతః శబ్దో మహానాసీత్తుములో రోమహర్షణః।
రామరావణసైన్యానామన్యోన్యమభిధావతాం ॥ 3-287-9(27004)
తస్మిన్ప్రవృత్తే సంగ్రామే ఘోరే రుధిరకర్దమే।
క్షూంరాక్షః కపిసైన్యం తద్ద్రావయామాస పత్రిభిః ॥ 3-287-10(27005)
తం స రక్షోమహామాత్రమాపతంతం సపత్నజిత్।
ప్రతిజగ్రాహ హనుమాంస్తరసా పవనాత్మజః ॥ 3-287-11(27006)
తయోర్యుద్ధమభూదధోరం హరిరాక్షసవీరయోః।
జీగీషతోర్యుధాఽన్యోన్యమింద్రప్రహ్లాదయోరివం ॥ 3-287-12(27007)
కగదాభిః పరిఘైశ్చైవ రాక్షసో జఘ్నివాన్కపిం।
కపిశ్చ జఘ్నివాన్రః సస్కంధవిటపైర్ద్రుమైః ॥ 3-287-13(27008)
తతస్తమతికోపేన సాశ్వం సరథసారథిం।
ధూంరాక్షమవధీత్క్రుద్ధో హనూమాన్మారుతాత్మజః ॥ 3-287-14(27009)
తతస్తం నిహతం దృష్ట్వా ధూంరాక్షం రాక్షసోత్తమం।
హరయో జాతవిశ్రంభా జఘ్నురన్యే చ సైనికాన్ ॥ 3-287-15(27010)
తే వధ్యమానా హరిభిర్బలిభిర్జితకాశిభిః।
రాక్షసా భగ్నసంకల్పా లంకామభ్యపతన్భయాత్ ॥ 3-287-16(27011)
తేఽభిపత్య పురం భగ్నా హతశేషా నిశాచరాః।
సర్వం రాజ్ఞే యథావృత్తం రావణాయ న్యవేదయన్ ॥ 3-287-17(27012)
శ్రుత్వా తు రావణస్తేభ్యః ప్రహస్తం నిహతం యుధి।
ధూంరాక్షం చ మహేష్వాసం ససైన్యం సహరాక్షసైః ॥ 3-287-18(27013)
సుదీర్ఘమివ నిఃశ్వస్య సముత్పత్య వరాసనాత్।
ఉవాచ కుంభకర్ణస్య కర్మకాలోఽయమాగతః ॥ 3-287-19(27014)
ఇత్యేవముక్త్వా వివిధైర్వాదిత్రైః సుమహాస్వనైః।
శయానమతినిద్రాలుం కుంభకర్ణమబోధయత్ ॥ 3-287-20(27015)
ప్రబోధ్య మహతా చైనం యత్నేనాఽఽగతసాధ్వసః।
స్వస్థమాసీనమవ్యగ్రం వినిద్రం రాక్షసాధిపః।
తతోఽబ్రవీద్దశగ్రీవః కుంభకర్ణం మహాబలం ॥ 3-287-21(27016)
ధన్యోసి యస్య తే నిద్రా కుంభకర్ణేయమీదృశీ।
య ఇదం దారుణం కాలం న జానీషే మహాభయం ॥ 3-287-22(27017)
ఏష తీర్త్వాఽర్ణవం రామః సేతునా హరిభిః సహ।
అవమత్యేహ నః సర్వాన్కరోతి కదనం మహత్ ॥ 3-287-23(27018)
మయా త్వపహృతా భార్యా సీతా నామాస్య జానకీ।
తాం నేతుం స ఇహాయాతో బద్ధ్వా సేతుం మహార్ణవే ॥ 3-287-24(27019)
తేన చైవ ప్రహస్తాదిర్మహాన్నః స్వజనో హతః।
తస్య నాన్యో నిహంతాఽస్తి త్వామృతేశత్రుకర్శన ॥ 3-287-25(27020)
సదంశితోఽభినిర్యాహి త్వమద్య బలినాంవర।
రామాదీన్సమరే సర్వాంజహి శత్రూనరిందమ ॥ 3-287-26(27021)
దూషణావరజౌ చైవ వజ్రవేగప్రమాథినౌ।
తౌ త్వాం బలేన మహతా సహితావనుయాస్యతః ॥ 3-287-27(27022)
ఇత్యుక్త్వా రాక్షుసపతిః కుంభకర్ణం తరస్వినం।
సందిదేశేతికర్తవ్యే వజ్రవేగప్రమాథినౌ ॥ 3-287-28(27023)
తథ్త్యుక్త్వా యుతౌ వీరౌ రావణం దూషాణానుజౌ।
కుంభకర్ణం పురస్కృత్య తూర్ణం నిర్యయతుః పురాత్ ॥ 3-287-29(27024)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి రామోపాఖ్యానపర్వణి సప్తాశీత్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 287 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-287-11 రక్షోమహామాత్రం రక్షఃశ్రేష్ఠం ॥
3-287-21 ఆగతసాధ్వసః జాతభయః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.